Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam 10/10: Nguồn gốc, ý nghĩa và những thay đổi của nghề luật sư năm 2026

Bạn từng thấy ngày 10/10 trên lịch và chỉ nghĩ đến Ngày Giải phóng Thủ đô? Cùng ngày này, giới luật sư cả nước kỷ niệm một dấu mốc riêng — ngày nghề luật sư Việt Nam được chính quyền cách mạng ghi nhận lần đầu tiên.

Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam là ngày nào?

Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam là ngày 10 tháng 10 hằng năm. Ngày này được Thủ tướng Chính phủ chính thức ấn định tại Quyết định số 149/QĐ-TTg ngày 14/01/2013. Năm 2026 đánh dấu 81 năm kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 46/SL (10/10/1945) về tổ chức đoàn thể luật sư.

Nguồn gốc: Từ Sắc lệnh 46/SL năm 1945

Ngày 10/10/1945, chỉ hơn một tháng sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 46/SL về tổ chức đoàn thể luật sư. Sắc lệnh cho phép các đoàn thể luật sư tiếp tục hoạt động theo cách tổ chức đang có, trong lúc Nhà nước mới chưa kịp ban hành quy định riêng.

Ý nghĩa của văn bản này nằm ở thời điểm: giữa muôn vàn việc cấp bách của một chính quyền non trẻ, quyền được bào chữa và nghề luật sư vẫn được đặt lên bàn làm việc. Đây được xem là cột mốc khởi đầu của nghề luật sư trong chế độ mới.

Các mốc phát triển của nghề luật sư Việt Nam

Căn cứ pháp lý của Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam

Theo Điều 1 Quyết định 149/QĐ-TTg, ngày 10 tháng 10 hằng năm được lấy làm "Ngày truyền thống của luật sư Việt Nam". Quyết định có hiệu lực từ ngày ký (14/01/2013) và hiện vẫn đang được áp dụng.

Điều 2 của Quyết định yêu cầu việc tổ chức ngày truyền thống phải hướng đến giáo dục truyền thống, nâng cao ý thức, trách nhiệm, đạo đức và ứng xử nghề nghiệp của luật sư. Liên đoàn Luật sư Việt Nam có trách nhiệm hướng dẫn các Đoàn Luật sư tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện

Nói cách khác, 10/10 không chỉ là ngày kỷ niệm. Đó là dịp để giới luật sư tự nhìn lại chuẩn mực nghề nghiệp của mình.

Ý nghĩa của Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam

Với giới luật sư: đây là dịp tri ân các thế hệ đi trước, ôn lại truyền thống và nhắc nhau về sứ mệnh bảo vệ công lý, quyền và lợi ích hợp pháp của con người.

Với người dân và doanh nghiệp: ngày 10/10 nhắc rằng nhờ luật sư không phải là việc "chỉ dành cho người có chuyện lớn". Hiến pháp 2013 ghi nhận quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa là quyền của mỗi người khi bị buộc tội. Ngoài tố tụng, luật sư còn giúp rà soát hợp đồng, tư vấn thành lập doanh nghiệp, xử lý tranh chấp lao động, đất đai — những việc mà phòng ngừa từ sớm thường ít tốn kém hơn xử lý về sau.

Với Nhà nước pháp quyền: đội ngũ luật sư là một phần không thể thiếu để pháp luật được thực thi công bằng và minh bạch.

Nghề luật sư năm 2026 có gì mới?

Thí điểm luật sư công từ ngày 01/10/2026

Ngày 24/4/2026, Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết 24/2026/QH16 về thí điểm chế định luật sư công. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/10/2026 và thực hiện đến hết ngày 30/9/2028, tại 8 bộ và 10 địa phương. Chính phủ đã ban hành Nghị định 364/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết, cùng có hiệu lực từ 01/10/2026.

Hiểu đơn giản, luật sư công là những người đang công tác trong khu vực nhà nước (cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan…) được cấp chứng chỉ để thực hiện công việc pháp lý cho chính cơ quan, đơn vị mình. Phạm vi này không bao gồm trợ giúp pháp lý cho người dân.

Luật Luật sư (sửa đổi) đang được trình Quốc hội

Theo kế hoạch của Bộ Tư pháp, dự án Luật Luật sư (sửa đổi) được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026) và dự kiến có hiệu lực từ 01/3/2027. Một số đề xuất đáng chú ý trong dự thảo:

• Rút gọn quy trình trở thành luật sư, gộp kiểm tra kết quả tập sự và cấp Chứng chỉ hành nghề thành một kỳ thi quốc gia.
• Siết tiêu chuẩn đầu vào, đề cao bản lĩnh và đạo đức nghề nghiệp.
• Phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh.

Lưu ý: đây là nội dung dự thảo, có thể thay đổi khi Quốc hội thông qua. Hiện nay (tháng 10/2026), Luật Luật sư 2006 sửa đổi năm 2012 vẫn là luật đang áp dụng.

Khi nào bạn nên tìm đến luật sư?

Nhân Ngày truyền thống Luật sư, đây là những tình huống mà gặp luật sư sớm thường giúp bạn tránh rủi ro lớn hơn:

1. Trước khi ký hợp đồng có giá trị lớn — mua bán nhà đất, góp vốn, hợp đồng thương mại.
2. Khi thành lập hoặc tái cấu trúc doanh nghiệp — lựa chọn loại hình, điều lệ, thỏa thuận giữa các thành viên.
3. Khi phát sinh tranh chấp — lao động, đất đai, thừa kế, nợ hợp đồng — trước khi khởi kiện hoặc trả lời đơn kiện.
4. Khi bản thân hoặc người thân bị triệu tập, tạm giữ hoặc bị khởi tố — nên mời luật sư bào chữa càng sớm càng tốt, ngay từ giai đoạn đầu.
5. Khi nhận văn bản từ cơ quan nhà nước mà bạn không chắc về quyền và nghĩa vụ của mình.

Lời kết

81 năm trôi qua, nghề luật sư Việt Nam đã đi từ một sắc lệnh duy trì "tạm như cũ" đến một nghề có luật riêng, có tổ chức xã hội – nghề nghiệp toàn quốc và đang bước vào giai đoạn cải cách lớn. Nhân Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam 10/10, HLR Legal Vietnam xin gửi lời chúc mừng đến các luật sư, người tập sự hành nghề luật sư và những người đang theo đuổi con đường bảo vệ công lý.

Nếu bạn đang có vấn đề pháp lý cần được tư vấn, hãy liên hệ HLR Legal Vietnam để được trao đổi cụ thể với luật sư.

>>> Liên hệ tại đây